Svetoforun qadağanedici siqnalında hərəkəti davam etdirmək İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.2-ci maddəsinə əsasən 100 manat cərimə və 3 bal yaradır. Qırmızı işıqda qayda sadəcə “dərhal harada olursan dayan” deyil: dayanma yeri və yolayrıcına hansı siqnalda daxil olma da əhəmiyyətlidir.
Harada dayanmaq lazımdır?
“Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 60-cı maddəsinə görə, sürücü stop-xətt qarşısında dayanmalıdır. Xətt yoxdursa, piyadaların hərəkətinə mane olmadan kəsişən yolun hərəkət hissəsinin qarşısında dayanılır; digər hallarda qanunda nəzərdə tutulan qaydada svetoforun və ya nizamlayıcının qarşısında dayanmaq tələb olunur. Keçidi və yolayrıcını bağlamamaq üçün sürəti əvvəlcədən tənzimləyin.
Yaşıl işıqda daxil olduqdan sonra siqnal dəyişərsə
Qanunun 76-cı maddəsinin IV hissəsinə əsasən, icazə siqnalında yolayrıcına daxil olmuş sürücü çıxışdakı siqnaldan asılı olmayaraq nəzərdə tutduğu istiqamətdə yoluna davam etməlidir. Lakin yolayrıcında hərəkət yolundakı svetoforların qarşısında ayrıca stop-xətlər varsa, hər svetoforun siqnalı nəzərə alınır. Bu halı yolayrıcına artıq qırmızı işıqda girməklə qarışdırmaq olmaz.
Sarı işıq və nizamlayıcı
60-cı maddənin IV hissəsi sarı işıq yandıqda və ya nizamlayıcı qolunu yuxarı qaldırdıqda, müəyyən edilmiş yerdə kəskin tormozlamadan dayana bilməyən sürücüyə davam etməyə icazə verir. Bu, qırmızı işıqda keçmək üçün ümumi icazə deyil. Nizamlayıcının göstərişləri svetofor, nişan və nişanlanmaya zidd olsa belə üstün tutulur.
Sadə pozuntu üçün 100 manat və 3 bal tətbiq edilir; pozuntu yüngül bədən xəsarəti ilə nəticələnərsə, 327.8-ci maddənin ayrıca şərtləri yoxlanılır. Qərarda siqnalın vəziyyəti və avtomobilin hərəkəti düzgün göstərilməlidir.
Sağa dönməyə ayrıca icazə
5.53 nişanı ilə daimi sağa dönməyə icazə verilən yolayrıcında əsas svetoforun siqnalından asılı olmayaraq sağa dönmək olar. Sürücü digər istiqamətlərdən gələn nəqliyyata, habelə dönməyə başladığı və dönəcəyi yolları keçən, hərəkətinə icazə verilmiş piyadalara yol verməlidir. Əlavə bölmədəki ox qırmızı və ya sarı əsas siqnalla birlikdə yanırsa, ox istiqamətində gedən sürücü də digər istiqamətlərdən gələn nəqliyyata yol verir. Bunlar Qanunun 59 və 76-cı maddələrində nəzərdə tutulan xüsusi hallardır.
327-ci maddənin qeydinin 8-ci bəndində xüsusi istisna var: sürət həddi 110 km/saat və daha yüksək müəyyən edilmiş yolda hadisə piyadanın yolu qanunla müəyyən edilmiş keçid yerlərindən kənarda keçməsi nəticəsində baş veribsə, 327.8-ci maddə tətbiq edilmir. Bu istisna bütün başqa məsuliyyət növlərindən azadolma demək deyil.
Hadisəni qiymətləndirərkən hansı fərq vacibdir?
Tutaq ki, iki avtomobildən biri yolayrıcına yaşıl işıqda daxil olub və siqnal dəyişəndə çıxışı tamamlayır, digəri isə stop-xətti qırmızı yanandan sonra keçir. Bu hallar eyni deyil. Birincidə giriş anı və yolayrıcındakı ayrıca stop-xətlər yoxlanılır; ikincidə isə qadağanedici siqnalda hərəkət faktı qiymətləndirilir. Buna görə yalnız avtomobilin arxasında və ya çıxışında görünən qırmızı işığın olması bütün vəziyyəti izah etmir.
Sağa dönmə üçün də ayrıca icazənin həqiqətən olub-olmadığını yoxlamaq lazımdır. Adi qırmızı svetoforda sağa dönmək imkanı ilə 5.53 nişanı və ya yanan əlavə ox olan vəziyyət eyni deyil. Xüsusi icazə olduqda belə, üstünlüyü olan nəqliyyata və piyadalara yol vermək öhdəliyi qalır.