Avtomagistralda buraxılmış çıxışa qayıtmaq üçün geri getmək və ya geriyə dönmək olmaz. “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 43-cü maddəsi bu manevrləri ayrıca qadağan edir. Qayda təkcə avtomagistrala deyil, 5.3 nişanı ilə işarələnmiş yollara da şamil olunur.
İki fərqli manevr, eyni qadağa
Geriyə dönmə nəqliyyat vasitəsinin hərəkət istiqamətini əksinə dəyişməsidir. Geriyə hərəkət isə avtomobili arxaya sürməkdir. Avtomagistralda hər ikisi qadağandır. Ayırıcı zolaqdakı texnoloji kəsiyə daxil olmaq da 43-cü maddənin II hissəsinin 4-cü bəndi ilə qadağan edilir. Belə açıq yerin görünməsi onu adi sürücü üçün dönmə nöqtəsinə çevirmir.
“Çıxış bir neçə metr arxada qaldı”, “yol boş idi” və ya “qəza işıqlarını yandırmışdım” arqumentləri bu manevrləri icazəli etmir. Düzgün seçim hərəkəti təhlükəsiz davam etdirib növbəti icazəli çıxışdan istifadə etmək və marşrutu oradan dəyişməkdir. Naviqasiya proqramının göstərişi yol qaydasını əvəz etmir.
Cərimə nə qədərdir?
İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.5-ci maddəsi avtomagistralda geriyə dönməyə və geriyə hərəkətə görə 100 manat cərimə nəzərdə tutur. 327-ci maddənin qeyd hissəsinə əsasən, bu xəta 4 balla qiymətləndirilir. Bunlar həmin əsas pozuntunun nəticələridir; hadisənin başqa hüquqi nəticələri ayrıca qiymətləndirilir.
Məcburi dayanma istisna manevr deyil
Nasazlıq səbəbindən məcburi dayanma yarandıqda sürücü avtomobili müəyyən edilmiş qaydada nişanlamalı və hərəkət hissəsinin kənar xəttindən sağdakı zolağa çıxarmaq üçün tədbir görməlidir. Bu vəzifə çıxışa çatmaq üçün geri sürmək icazəsi vermir. Yardım tələb edən vəziyyətlə marşrut səhvini eyni hal kimi qiymətləndirmək olmaz.
Çıxış buraxıldıqda praktik qərar
Məsələn, sürücü naviqasiyanın göstərişini gec görüb və lazım olan çıxış artıq arxada qalıb. Qarşıda hərəkət açıqdırsa, avtomobili geri qaytarmağa çalışmaq əvəzinə mövcud istiqamətdə davam etmək lazımdır. Səfərin bir qədər uzanması qadağan edilmiş manevr üçün hüquqi əsas yaratmır. Yeni marşrut növbəti icazəli çıxış nəzərə alınmaqla qurulmalıdır; bunun üçün hərəkət zamanı diqqəti yoldan yayındırmaq olmaz.
Başqa vəziyyətdə sürücü ayırıcı zolaqda açıq kəsik görür və oradan qarşı istiqamətə keçməyi düşünür. Kəsiyin fiziki olaraq keçilə bilməsi onun ümumi istifadə üçün icazəli olması demək deyil. Yolun iki istiqaməti arasında belə açıq yerin mövcudluğu ilə sürücünün oradan istifadə etmək hüququ ayrı məsələlərdir. 43-cü maddədəki qadağa məhz bu yanlış nəticədən çəkinməyi tələb edir.
Manevr qərarını yoxlamaq üçün üç sualı ayırmaq faydalıdır: bu yol avtomagistraldırmı və ya 5.3 nişanı ilə işarələnibmi, planlaşdırılan hərəkət geriyə dönmə və ya geriyə sürmədirmi, alternativ icazəli çıxış haradadır? Qəza işıqları digər sürücüləri xəbərdar edə bilər, lakin qadağanı aradan qaldıran icazə rolunu oynamır. Marşrut səhvi ilə texniki yardım tələb edən məcburi dayanma ayrıca qiymətləndirilməlidir.