Təhlükəsizlik kəmərini bağlamadan avtomobil idarə etməyə görə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 329.1-ci maddəsi üzrə cərimə 40 manatdır. Bu xəta üçün cərimə balı və idarəetmə hüququnun məhdudlaşdırılması nəzərdə tutulmur; 329.1-ci maddə 327-ci maddənin qeydindəki balla qiymətləndirilən xətalar siyahısına daxil deyil.
Kəməri kim bağlamalıdır?
“Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 37-ci maddəsinin I hissəsinin 6-cı bəndi konstruksiyasında təhlükəsizlik kəməri nəzərdə tutulan avtomobildə hərəkət zamanı sürücünün kəməri bağlamasını və sərnişinlərin də bağlamasını təmin etməsini tələb edir.
Sərnişinin özünün kəmər bağlamaması ayrıca 338.3-cü maddə üzrə 30 manat cərimə ilə nəticələnir. Sürücünün 40 manatlıq cəriməsini avtomatik olaraq sərnişinə aid etmək düzgün deyil.
Qanunda hansı istisnalar var?
37-ci maddənin həmin bəndində kəməri bağlamamağa icazə verilən hallar ayrıca sadalanır:
- 12 yaşınadək uşaqlar;
- geriyə hərəkət manevri edən sürücülər;
- hamilə qadınlar;
- öyrənən şəxs avtomobili idarə edərkən onu öyrədən şəxs;
- yaşayış məntəqələrində operativ nəqliyyat vasitələrinin sürücüləri və sərnişinləri.
Bu siyahı uşaqların daşınmasına dair digər tələbləri aradan qaldırmır. Qısa məsafə getmək və ya yavaş sürmək isə sadalanan istisnalardan deyil. Ümumi qayda olaraq, hərəkətə başlamazdan əvvəl kəməri bağlayın və sərnişinlərin də bunu etdiyini yoxlayın.
Kamera gün ərzində təkrar qeydə alarsa
329-cu maddənin qeydinə görə, foto və ya videoqeydiyyat funksiyalı xüsusi texniki vasitələrlə aşkar edilən 329.1-ci maddə üzrə pozuntunun gün ərzində təkrar törədilməsinə görə şəxs 122 və 123-cü maddələrin qaydasında yenidən inzibati məsuliyyətə cəlb edilə bilməz.
Lakin səlahiyyətli vəzifəli şəxsin pozuntunu bilavasitə aşkar edib məsuliyyət tətbiq etməsi istisna olunmur. Buna görə bu qeyd “bir dəfə cərimələndikdən sonra bütün gün kəmərsiz sürmək olar” demək deyil.
İstisnanın sərhədi niyə vacibdir?
Geriyə hərəkət edən sürücü üçün nəzərdə tutulan istisna bütün səfərə aid deyil. Məsələn, avtomobil dayanacaq yerindən geri çıxıb sonra adi hərəkətə davam edir. İstisnanın mətni məhz geriyə hərəkət manevrinə aiddir; onu sonrakı yol boyunca kəmərsiz getmək icazəsi kimi qəbul etmək olmaz. Operativ nəqliyyat vasitələri barədə istisnada isə yaşayış məntəqəsi şərti ayrıca yazılıb.
Sərnişinin arxa oturacaqda olması da öz-özlüyündə istisna yaratmır. Qanundakı ümumi tələb avtomobilin konstruksiyasında nəzərdə tutulan kəmərlərə aiddir, yalnız ön oturacaqla məhdudlaşdırılmır. Buna görə yoxlama zamanı arxada əyləşən sərnişinləri də nəzərə almaq lazımdır.
Təkrar qeydə dair etirazda nə yoxlanılır?
Praktik olaraq pozuntunun hansı tarixdə və hansı üsulla aşkarlandığını ayırd etmək lazımdır: kamera ilə qeyd və əməkdaşın bilavasitə aşkarlaması eyni hüquqi vəziyyət deyil. Qərarları müqayisə edərkən yalnız cərimə məbləğinə deyil, tarixə, tətbiq edilən maddəyə və aşkarlama üsuluna baxmaq təkrar qeydə aid qaydanın düzgün anlaşılmasına kömək edir.