Yolda tətbiq olunan sürət həddini 61 km/saat və daha çox aşmağa görə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.4-cü maddəsi 300 manat cərimə nəzərdə tutur. Bu xəta 327-ci maddənin qeydinin 1-ci bəndinə əsasən 4 cərimə balı ilə qiymətləndirilir.
61 km/saat nəyi bildirir?
Söhbət avtomobilin ümumi sürətindən deyil, icazə verilən həddən artıq hissədən gedir. Məsələn, həmin avtomobil üçün hədd 60 km/saatdırsa, 121 km/saat sürət artıq 61 km/saat aşma deməkdir. Eyni hədd olan yolda 120 km/saat sürət isə 60 km/saat aşmadır və 328.3-cü maddənin diapazonuna düşür.
Hesablama zamanı yol sahəsində və konkret nəqliyyat vasitəsi üçün qüvvədə olan məhdudiyyət əsas götürülür. Başqa avtomobillərin sürəti və yolun boş olması daha sürətli hərəkətə icazə vermir.
Bal və idarəetmə hüququ
328.4-cü maddənin özündə ayrıca idarəetmə hüququnun məhdudlaşdırılması nəzərdə tutulmur. Lakin bu xətaya görə təyin edilmiş 4 bal illik uçotda nəzərə alınır: qanunda nəzərdə tutulan şərtlərlə bir ildə 20 və daha çox bal toplanması 327.7-ci maddə üzrə altı aylıq məhdudlaşdırma ilə nəticələnir. Bal tənbeh qərarının qüvvəyə mindiyi vaxtdan bir il qüvvədə qalır.
Qəza baş verərsə
Sürət pozuntusu nəticəsində zərərçəkənə yüngül bədən xəsarəti yetirildikdə, 327.8-ci maddənin şərtləri və istisnaları ayrıca yoxlanılır. Bu maddənin sanksiyası 300 manat cərimə və ya altı aydan bir ilədək idarəetmə hüququnun məhdudlaşdırılmasıdır. Hüquq məhdudlaşdırılmadan cərimə tətbiq olunarsa, xəta 5 balla qiymətləndirilir; bu, adi 4 bala avtomatik əlavə deyil.
“Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 50-ci maddəsinə görə, sürət həm müəyyən edilmiş həddə, həm də yol, hava və görünmə şəraitinə uyğun seçilməlidir. Təhlükə yarandıqda sürücü tam dayanmayadək sürəti azaltmaq üçün mümkün tədbirləri görməlidir.
327-ci maddənin qeydinin 8-ci bəndində xüsusi istisna var: sürət həddi 110 km/saat və daha yüksək müəyyən edilmiş yolda hadisə piyadanın yolu qanunla müəyyən edilmiş keçid yerlərindən kənarda keçməsi nəticəsində baş veribsə, 327.8-ci maddə tətbiq edilmir. Bu istisna bütün başqa məsuliyyət növlərindən azadolma demək deyil.
Fərqli yollarda eyni sürət necə qiymətləndirilir?
Şərti nümunədə avtomobil 151 km/saat sürətlə hərəkət edir. Tətbiq olunan hədd 90 km/saat olduqda fərq 61 km/saatdır və 328.4-cü maddənin diapazonuna düşür. Hədd 110 km/saat olduqda isə fərq 41 km/saatdır və 328.3-cü maddə nəzərə alınır. Bu müqayisə 151 km/saatla hərəkətə icazə vermir; eyni faktiki sürətin hüquqi qiymətləndirilməsində məhdudiyyətin niyə vacib olduğunu göstərir.
Qərarı yoxlayarkən qeydə alınmış sürəti, hadisənin yerini, tətbiq edilmiş həddi və göstərilən maddəni birlikdə müqayisə edin. Təkcə cərimənin məbləğinə baxmaq yanlış diapazon seçilib-seçilmədiyini müəyyən etməyə kifayət etmir.