Avtomagistralda nəqliyyat vasitəsinin texniki imkanları ilə onun həmin anda seçdiyi sürəti qarışdırmaq olmaz. “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 43-cü maddəsinə görə, texniki xarakteristikasına və ya vəziyyətinə görə sürəti 50 km/saatdan az olan nəqliyyat vasitələrinin avtomagistralda hərəkəti qadağandır. Bu tələb 5.3 nişanı ilə işarələnmiş yollara da aiddir.
50 km/saat həddi nə deməkdir?
Söhbət avtomobilin sıxlıq, yağış və ya qarşıdakı təhlükə səbəbindən müvəqqəti yavaşlamasından getmir. Məsələn, texniki cəhətdən saz minik avtomobilinin tıxacda 20 km/saat sürətlə hərəkət etməsi onu avtomatik olaraq bu qadağaya aid etmir. Əksinə, texniki vəziyyəti sürətini 50 km/saatdan aşağı səviyyə ilə məhdudlaşdıran nəqliyyat vasitəsini adi avtomagistral hərəkətinə çıxarmaq olmaz.
Qanunun 50-ci maddəsi sürəti yol, hava, görünmə və hərəkət şəraitinə uyğun seçməyi tələb edir. Təhlükə yarandıqda sürücü tam dayanmağa qədər sürəti azaltmaq üçün mümkün tədbirləri görməlidir. Buna görə “avtomagistralda heç vaxt 50-dən aşağı getmək olmaz” nəticəsi düzgün deyil.
Cərimə və cərimə balı
İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.5-ci maddəsi bu pozuntuya görə 100 manat cərimə nəzərdə tutur. 327-ci maddənin qeyd hissəsinə əsasən, xəta 4 balla qiymətləndirilir. Bu, məhz göstərilən əsas pozuntuya aid sanksiyadır.
Nasazlıq yolda yaranarsa
Avtomagistralın hərəkət hissəsində məcburi dayanma zamanı sürücü nəqliyyat vasitəsini qanunun tələb etdiyi qaydada nişanlamalı və onu hərəkət hissəsinin kənar xəttindən sağdakı zolağa çıxarmaq üçün tədbir görməlidir. Təhlükəli texniki vəziyyətdə səfəri davam etdirmək əvəzinə yardım təşkil etmək lazımdır. Avtomagistrala daxil olmazdan əvvəl texniki sazlığı yoxlamaq isə sürücünün ayrıca vəzifəsidir.
Yola çıxmazdan əvvəl hansı fərqi yoxlamaq lazımdır?
Praktik yoxlama iki ayrı sualdan ibarətdir: nəqliyyat vasitəsi texniki baxımdan bu yolda hərəkətə yararlıdırmı və indiki şərait hansı sürətlə getməyə imkan verir? Birinci sual avtomagistrala buraxılma şərtinə, ikinci sual isə sürücünün təhlükəsiz sürət seçiminə aiddir. Bir şərtin ödənilməsi digərini əvəz etmir. Avtomobilin yüksək sürət yığa bilməsi sürücüyə pis görünmə şəraitində həmin sürəti saxlamaq göstərişi deyil.
Tutaq ki, sürücü səfərdən əvvəl nasazlığın avtomobili yalnız 40 km/saatla hərəkət etməyə imkan verdiyini bilir. Bu halda problemi yolun sağ zolağında getməklə həll etmək olmaz: məhdudiyyət zolağa deyil, həmin nəqliyyat vasitəsinin belə yola çıxmasına aiddir. Başqa marşrutun seçilməsi də texniki təhlükəsizliyi ayrıca qiymətləndirmək ehtiyacını aradan qaldırmır.
Digər nümunədə avtomobil tam saz olsa da, qarşıda nəqliyyat axını dayanır. Sürücü 50 km/saat həddini qorumağa çalışmaq əvəzinə təhlükəyə uyğun yavaşlamalıdır. Bu nümunələrdə əsas meyar sürət göstəricisinin bir anlıq rəqəmi deyil, yavaşlamanın səbəbidir. Texniki nasazlıqla yol şəraitinə uyğun sürət azaldılmasını ayırmaq həm qadağanı düzgün başa düşməyə, həm də təhlükəli qərardan yayınmağa kömək edir.