Yolda müəyyən edilmiş sürət həddini 21–40 km/saat aşmaq İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 328.2-ci maddəsinə əsasən 50 manat cərimədir. 327-ci maddənin qeydinin 1-ci bəndi bu xətaya 2 cərimə balı təyin edir.
Aşma necə hesablanır?
Avtomobilin sürətindən onun üçün həmin sahədə qüvvədə olan hədd çıxılır. Məsələn, məhdudiyyət 60 km/saatdırsa, 81–100 km/saat sürət 21–40 km/saat aşma deməkdir. 80 km/saat sürət bu diapazona daxil deyil: fərq 20 km/saatdır. 101 km/saat sürətdə isə fərq 41 km/saat olur və daha yüksək sanksiyalı 328.3-cü maddə nəzərə alınır.
Bu nümunə yalnız göstərilən 60 km/saat həddi üçün keçərlidir. Başqa nişan, yol şəraiti və nəqliyyat vasitəsinin kateqoriyasına görə tətbiq edilən hədd fərqli ola bilər.
İki balın mənası
Təyin edilmiş bal tənbeh haqqında qərarın qüvvəyə mindiyi vaxtdan bir il qüvvədə olur. Balın müddəti təqvim ilinin sonuna bağlanmır. 328.2-ci maddə təkbaşına sürücülük hüququnun məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutmur; lakin bir ildə 20 və daha çox bal yığılması qanuni şərtlərlə 327.7-ci maddə üzrə altı aylıq məhdudlaşdırmaya səbəb olur.
Qəza olduqda eyni sanksiya qalırmı?
Pozuntu nəticəsində yüngül bədən xəsarəti yetirildikdə, 327.8-ci maddənin tətbiq şərtləri və istisnaları ayrıca qiymətləndirilir. Həmin maddədə 300 manat cərimə və ya altı aydan bir ilədək idarəetmə hüququnun məhdudlaşdırılması nəzərdə tutulur. Hüquq məhdudlaşdırılmadan cərimə tətbiq edilən halda xəta 5 balla qiymətləndirilir.
“Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 50-ci maddəsi sürücüdən müəyyən edilmiş həddi aşmamağı və sürəti real şəraitə uyğun seçməyi tələb edir. “Axın belə gedirdi” izahı ayrıca sürət icazəsi deyil; ara məsafəsi və görünmə də təhlükəsiz hərəkət üçün nəzərə alınmalıdır.
327-ci maddənin qeydinin 8-ci bəndində xüsusi istisna var: sürət həddi 110 km/saat və daha yüksək müəyyən edilmiş yolda hadisə piyadanın yolu qanunla müəyyən edilmiş keçid yerlərindən kənarda keçməsi nəticəsində baş veribsə, 327.8-ci maddə tətbiq edilmir. Bu istisna bütün başqa məsuliyyət növlərindən azadolma demək deyil.
Ötmə zamanı həddi aşmaq olarmı?
Ötmə niyyəti müəyyən edilmiş sürət həddini öz-özlüyündə ləğv etmir. Məsələn, şərti olaraq 60 km/saat həddi olan sahədə qabaqdakı avtomobili ötərkən sürət 85 km/saata çatarsa, fərq 25 km/saatdır. Manevrin məqsədi bu hesablamanı dəyişmir. Ötməni təhlükəsiz və qaydalara uyğun tamamlamaq mümkün deyilsə, ona başlamaq əvəzinə uyğun şəraiti gözləmək lazımdır.
Həddin aşağı düşdüyü sahəyə daxil olanda da əvvəlki nişanın rəqəminə arxalanmaq olmaz. Yeni sahədə tətbiq olunan məhdudiyyəti əsas götürün. Cərimə qərarını qiymətləndirərkən göstərilən yerin və həddin faktiki vəziyyətə uyğunluğunu yoxlamaq, yalnız ümumi sürət rəqəmini oxumaqdan daha faydalıdır.