Avtomobil Yollarında Yol Hərəkətinin Təhlükəsizliyinin Pozulması Qaydaları

Qayda və sanksiyalar

Bu qaydalar avtomobil yollarının təhlükəsizliyini qorumaq və yol istifadəçilərinin həyatını təmin etmək üçün vacibdir.

Mənbə: Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi | Maddə 352 | Qüvvədədir | Yoxlanma: 2026-10-23

Mənbə URL: https://e-qanun.az/framework/46960

Giriş

Bakı şəhərinin mərkəzində sürücü prospekt boyunca hərəkət edərkən, yolun örtüyünün qorunması və təhlükəsizliyi ilə bağlı qaydalara riayət etməlidir. Məsələn, tırtıllı və ya metal tikanlı şinlərlə hərəkət etmək qadağandır və bu, yolun zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bu qayda sürücünün həm öz təhlükəsizliyini, həm də digər yol istifadəçilərinin təhlükəsizliyini təmin edir.

Qayda nə deyir?

PART 1 — "Avtomobil yollarında, prospektlərdə, küçələrdə, təhkim və mühafizə zolağında yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin pozulmasına, yəni: örtüyü təkmilləşdirilmiş yollarda avtomobil yollarını korlayan konstruksiya elementləri olan, tırtıllı, yaxud metal tikanlı şinləri olan nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə, həmçinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən karxana avtomobillərinə aid edilmiş avtonəqliyyat vasitələrinin ümumi istifadədə olan avtomobil yolları ilə yüklə hərəkətinə; yolların və ya yol qurğularının kənar predmetlərlə zibillənməsinə, yaxud tutulmasına, yolda kənd təsərrüfatı məhsullarının qurudulmasına, zibil və qar yığınlarının yaradılmasına; yolların hərəkət hissəsinə yanacaq-sürtkü materialları, kimyəvi maddələr, bitum və beton axıdılmasına, habelə daş, çınqıl, qum və ot tökülməsinə, yolu və təhkim zolağını zibilləyə bilən materialların və yüklərin müvafiq qaydada qablaşdırılmadan aparılmasına, yaxud məişət tullantılarının daşınması zamanı belə tullantıların və ya tullantıdan ayrılan mayenin ətrafa tökülməsinə; avtomobil yollarının körpü keçidlərində çayın məcrası boyu körpüdən hər tərəfə bir kilometr məsafədə yol fəaliyyətinə aid olmayan tikinti işlərinin aparılmasına, habelə torpaq və çınqıl kütləsinin götürülməsinə; xüsusi olaraq buna uyğunlaşdırılmamış körpülərin altından taxta-şalban axıdılmasına; avtomobil yollarının torpaq sahələrində mal-qaranın otarılmasına, respublika əhəmiyyətli avtomobil yolları ilə mal-qara aparılmasına, habelə avtomobil yollarının sahiblərinin razılığı olmadan müəyyən edilən yerlərdən kənar avtomobil yolundan və ya bu məqsədlə xüsusi olaraq yaradılmış keçidlərdən kənar mal-qaranın keçirilməsinə; üzən nəqliyyat vasitələrinin körpü dayaqlarına yan almasına, körpülərin altında qayıq stansiyalarının, digər qurğuların yerləşdirilməsinə; avtomobil yollarının saxlanılması və təmiri ilə bağlı işlər istisna olunmaqla, torpağın şumlanmasına, çimin çıxarılmasına və qruntun götürülməsinə, oradakı otların biçilməsinə; kütləvi istirahət yerlərinin təşkil edilməsinə; suvarma, sənaye, çirkab və kanalizasiya sularının avtomobil yoluna və yağış sularının avtomobil yolundan kənarlaşdırılması üçün tikilmiş kanalizasiya sisteminə, suyu kənara axıdan qurğulara və yolboyu torpaq sahəsinə axıdılmasına, avtomobil yollarının təhkim və qorunma (mühafizə) zolaqlarının, yol örtüyünün çirkləndirilməsinə; sərnişin daşımalarının marşrutlarının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmamasına; iriqabaritli və (və ya) ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin ümumi istifadədə olan avtomobil yolları və yaşayış məntəqələrinin küçələri ilə xüsusi icazə olmadan və (və ya) xüsusi icazənin tələbləri pozulmaqla, müəyyən edilmiş hallarda müşayiət və ya mühafizə avtomobili olmadan hərəkət etməsinə görə — fiziki şəxslər otuz manatdan əlli manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər yüz əlli manatdan iki yüz manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər min beş yüz manatdan iki min manatadək məbləğdə cərimə edilir." PART 2 — Bu qayda avtomobil yollarının qorunması və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün müxtəlif qadağaları və tələbləri müəyyən edir. Məsələn, tırtıllı və ya metal tikanlı şinlərlə hərəkət etmək qadağandır, çünki bu, yol örtüyünü zədələyir. Həmçinin, yollarda zibillənmə, yanacaq və kimyəvi maddələrin tökülməsi, icazəsiz tikinti işləri və mal-qaranın yola çıxarılması kimi hallar qadağandır. İriqabaritli və ağırçəkili nəqliyyat vasitələri isə xüsusi icazə olmadan yollarda hərəkət edə bilməzlər. PART 3 — Bu qaydalar avtomobil yollarında, prospektlərdə, küçələrdə, təhkim və mühafizə zolağında tətbiq olunur və bütün yol istifadəçilərinə, o cümlədən sürücülərə, mal-qaranı aparanlara, tikinti işləri aparanlara və sərnişin daşıyanlara aiddir. İstisna olaraq, avtomobil yollarının saxlanılması və təmiri ilə bağlı işlər bu qaydaların tətbiqindən kənardır.

Qaydanın arxasındakı məntiq

Bu qaydalar yol örtüyünün və yol qurğularının qorunması, yolun təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və yol istifadəçilərinin həyatının və sağlamlığının qorunması məqsədilə yaradılıb. Fiziki olaraq, metal tikanlı şinlər və tırtıllı şinlər yolun örtüyünü sürətlə sıradan çıxarır, yolun zədələnməsi isə qəza riskini artırır. Yolun zibillənməsi və kimyəvi maddələrin tökülməsi isə sürücülərin nəzarətini çətinləşdirir və yolun sürüşkənliyini artırır. İriqabaritli və ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin icazəsiz hərəkəti isə yolun strukturuna zərər verə və digər sürücülərin təhlükəsizliyini təhdid edə bilər.

Real həyat nümunəsi

Quba rayonunda bir sürücü tırtıllı şinlərlə təkmilləşdirilmiş asfalt yolda hərəkət edir. Bu, yol örtüyünün zədələnməsinə səbəb olur və digər sürücülər üçün təhlükə yaradır. Əgər sürücü bu qaydaya riayət etsəydi, yolda təhlükəsizlik təmin olunardı. Digər tərəfdən, əgər sürücü qaydanı pozarsa, həm yolun zədələnməsi, həm də cərimə ilə üzləşə bilər.

Kim təsirlənir?

Bu qaydalar avtomobil yollarının bütün istifadəçilərinə aiddir: avtomobil sürücüləri, motosiklet sürücüləri, piyadalar, kənd təsərrüfatı məhsullarını daşıyanlar, tikinti şirkətləri, sərnişin daşıyanlar, həmçinin avtomobil yollarının sahibləri və mühafizəçiləri.

Tez-tez edilən səhvlər

• Tırtıllı və ya metal tikanlı şinlərlə təkmilləşdirilmiş yollarda hərəkət etmək.
• Yol hərəkət hissəsinə yanacaq-sürtkü materialları və kimyəvi maddələr tökmək.
• Avtomobil yollarında icazəsiz tikinti işləri aparmaq.
• Mal-qaranı avtomobil yolunun təhkim və mühafizə zolağından kənar keçirmək.
• İriqabaritli və ağırçəkili nəqliyyat vasitələrini xüsusi icazə olmadan yollarda hərəkət etdirmək.

Düzgün davranış

• Təkmilləşdirilmiş yollarda tırtıllı və ya metal tikanlı şinlərdən istifadə etmə.
• Yol hərəkət hissəsini və təhkim zolağını zibilləməkdən çəkin.
• Avtomobil yollarında tikinti işləri aparmaq üçün müvafiq icazə al.
• Mal-qaranı yalnız avtomobil yolunun sahiblərinin razılığı ilə və xüsusi keçidlərdən keçir.
• İriqabaritli və ağırçəkili nəqliyyat vasitələrini yalnız xüsusi icazə və tələblərə uyğun olaraq idarə et.

Hüquqi incəliklər

Qayda avtomobil yollarının saxlanılması və təmiri ilə bağlı işlər istisna olmaqla tətbiq edilir. İriqabaritli və ağırçəkili nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının xüsusi icazəsi tələb olunur. Cərimələrin məbləği fiziki, vəzifəli və hüquqi şəxslər üçün fərqlidir. Rəsmi mənbə: Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi, Maddə 352.

Nəticə

Maddə 352 yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin pozulmasının qarşısını almaq üçün avtomobil yollarında tırtıllı və metal tikanlı şinlərlə hərəkətin, zibillənmənin və icazəsiz işlərin qadağan edilməsini tələb edir.

Bu məqalə yalnız məlumat məqsədi ilə hazırlanmışdır və rəsmi hüquqi mətnə üstünlük verilir.