Nordeuropada elektroavtomobillərin satışı rekord sürətlə artır. Avqust ayında Norveç, İsveç, Danimarka və Finlandiyada ümumilikdə 58.414 yeni avtomobil qeydiyyatdan keçib və onların təxminən 70 faizi elektriklə işləyir.
Norveç elektroavtomobillərin ən yüksək payına malikdir – avqustda yeni avtomobillərin 98,7 faizi elektriklə işləyirdi. Danimarkada bu göstərici 85,9%, Finlandiyada 51,6%, İsveçdə isə 45,5% təşkil edib. Almaniyada isə elektroavtomobillərin bazar payı 32,4 faiz olub.
Nordeuropada elektroavtomobillərin yayılmasını hansı vergi güzəştləri və təşviq mexanizmləri dəstəkləyir?
Region ölkələri elektroavtomobillərin yayılmasını müxtəlif vergi güzəştləri və təşviq mexanizmləri ilə dəstəkləyir. Məsələn, Norveçdə 300.000 Norveç kronundan (təxminən 28.000 avro) aşağı qiymətli elektroavtomobillər ƏDV-dən azaddır, yanacaq avtomobillərinə isə yüksək qeydiyyat vergisi tətbiq olunur. Norveçdə 50.000 avroluq yanacaq avtomobilinə təxminən 24.000 avro qeydiyyat vergisi düşür.
Danimarkada elektrik avtomobilləri üçün qeydiyyat vergisi avtomobilin qiymətinə görə hesablanır və hazırda elektroavtomobillər üçün bu verginin yalnız 40 faizi tutulur. Bundan əlavə, elektrik avtomobilləri üçün 161.300 Danimarka kronu (təxminən 25.500 avro) vergi azadolması mövcuddur. Lüks avtomobillərdə isə qeydiyyat vergisi 150 faizə qədər yüksələ bilər. Finlandiyada 2021-ci ildən sonra qeydiyyatdan keçən elektro və hidrogen avtomobillərinə vergi tətbiq edilmir, yanacaq avtomobillərinin vergisi isə avtomobilin qiyməti və CO₂ emissiyasına əsaslanır.
İsveçdə elektroavtomobillərin yayılmasını təşviq etmək üçün hansı xüsusi tədbirlər görülür?
İsveçdə isə 2026-cı ildən aşağı gəlirli kənd ərazilərində yaşayan ailələr üçün elektroavtomobillər üzrə xüsusi prəmiya verilir. Bundan əlavə, işəgötürən tərəfindən təmin olunan şarj nöqtəsində şarj etmək 2026-cı ildən vergidən azaddır. Həmçinin, İsveçdə yüksək CO₂ emissiyalı yanacaq avtomobillərinə üç il ərzində əlavə vergi tətbiq olunur.
Bu tədbirlər Nordeuropada elektrik avtomobillərinin sürətlə yayılmasına səbəb olur, ekoloji təmiz nəqliyyatın gələcəyini təmin edir və yanacaq avtomobillərinin bazar payını azaldır.
Nordeuropada elektroavtomobillərin satışının sürətlə artmasının əsas səbəblərindən biri region ölkələrinin tətbiq etdiyi müxtəlif vergi güzəştləri və təşviq mexanizmləridir. Məsələn, Norveçdə 300.000 Norveç kronundan aşağı qiymətli elektroavtomobillər ƏDV-dən azaddır, yanacaq avtomobillərinə isə yüksək qeydiyyat vergisi tətbiq olunur. Bu, yanacaq avtomobillərinin qiymətini əhəmiyyətli dərəcədə artıraraq, elektrik avtomobillərini daha sərfəli edir. Danimarkada isə elektrik avtomobilləri üçün qeydiyyat vergisi avtomobilin qiymətinə görə hesablanır və elektroavtomobillər üçün bu verginin yalnız 40 faizi tutulur. Bundan əlavə, elektrik avtomobilləri üçün 161.300 Danimarka kronu vergi azadolması mövcuddur. Finlandiyada 2021-ci ildən sonra qeydiyyatdan keçən elektro və hidrogen avtomobillərinə vergi tətbiq edilmir, yanacaq avtomobillərinin vergisi isə avtomobilin qiyməti və CO₂ emissiyasına əsaslanır.
İsveçdə isə 2026-cı ildən aşağı gəlirli kənd ərazilərində yaşayan ailələr üçün elektroavtomobillər üzrə xüsusi prəmiya verilir. Bundan əlavə, işəgötürən tərəfindən təmin olunan şarj nöqtəsində şarj etmək 2026-cı ildən vergidən azaddır. Həmçinin, İsveçdə yüksək CO₂ emissiyalı yanacaq avtomobillərinə üç il ərzində əlavə vergi tətbiq olunur. Bu tədbirlər elektrik avtomobillərinin daha əlçatan və sərfəli olmasını təmin edir, həmçinin ekoloji təmiz nəqliyyat vasitələrinin istifadəsini təşviq edir. Nəticədə, Nordeuropada elektroavtomobillərin bazar payı sürətlə artır və yanacaq avtomobillərinin payı azalır.